Witaminy
Mądrzej jesz, lepiej żyjesz
Ten, kto zwraca uwagę na pożywienie bogate w witalne substancje, może zrobić wiele
dla swojej sprawności, zdrowia i dobrego samopoczucia. Zapotrzebowanie na witaminy jest uzależnione od wielu czynników: wzrostu, wagi, wieku, aktywności zawodowej i sportowej, klimatu itd. Aktywni sportowcy potrzebują więcej witamin. Podwyższone zapotrzebowanie wynika np. ze zwiększonego zużycia energii, podwyższenia temperatury ciała spowodowanego treningiem, utratą potu itd.
Witaminy to egzogenne organiczne związki chemiczne, tzn. muszą być dostarczone
z pożywieniem, gdyż nasz organizm nie potrafi ich wytworzyć lub robi to w niewystarczającej ilości.
Witaminy dzieli się na:
rozpuszczalne w wodzie
- witamina C (kwas askorbinowy)
- witamina B1 (tiamina)
- witamina B2 (ryboflawina)
- witamina B3 (niacyna, witamina PP, kwas nikotynowy, amid kwasu nikotynowego)
- witamina B5 (kwas pantotenowy)
- witamina B6 (pirydoksyna, pirydoksal, adermina)
- witamina B7 (biotyna, witamina H)
- witamina B9/B11 (kwas foliowy)
- witamina B12 (cyjanokobalamina)
rozpuszczalne w tłuszczach
- witamina A (retinol i jego pochodne)
- witamina D (cholekalcyferol i pochodne)
- witamina E (tokoferol)
- witamina K (fitochinon, menadion)
Funkcje witamin w skrócie
- kontrola przemian metabolicznych - składnik koenzymów
- umożliwiają maksymalne wykorzystanie sprawności fizycznej i psychicznej
- optymalizują funkcjonowanie układu nerwowego, chronią przed stresem
- profilaktyka zdrowia (antyoksydanty, wzmacnianie układu odpornościowego, itd.)
np. trzem jajkom.
w wieprzowinie, produktach z pełnego przemiału i roślinach strączkowych. Dzienne zapotrzebowanie pokrywa 100 g polędwicy wieprzowej.
z pełnego przemiału, mięsie i szczególnie w wątrobie.
ma istotne znaczenie w syntezie kolagenu tworzącego tkankę łączną, kościec, zęby oraz oczyszczaniu wątroby. Występuje w dużych ilościach w czarnej porzeczce, truskawkach, papryce i brokułach.
i rozmnażaniu komórek. Zawierają go warzywa liściaste i sałaty, produkty z pełnego przemiału, orzechy, pomidory i wątroba.
ma korzystny wpływ na system nerwowy i mięśniowy, układ immunologiczny, zapobiega powstawaniu komórek nowotworowych, a przede wszystkim reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową oraz strukturę i funkcje kośćca. Występuje tylko w oleju z wątroby dorsza, tłustych rybach (śledź, łosoś i makrela) i żółtkach jaj.
|
Witamina
|
dla osób nieaktywnych*
|
dla sportowców*
|
|
Prowitamina
A
|
2 mg
|
2-6 mg
|
|
Witamina
B1
|
1,4 mg
|
4 mg
|
|
Witamina
B2
|
1,6 mg
|
5 mg
|
|
Witamina
B6
|
2 mg
|
6 mg
|
|
Witamina
B12
|
1 µg
|
3 µg
|
|
Niacyna
|
18 mg
|
50 mg
|
|
Kwas
foliowy
|
200 µg
|
500 µg
|
|
Kwas
pantotenowy
|
6 mg
|
18 mg
|
|
Witamina
C
|
60 mg
|
180 mg
|
|
Witamina
E
|
10 mg
|
30 mg
|
*zalecana
dawka dzienna





